حسن الأمين ( مترجم : مهدى زنديه )

106

الإسماعيليون والمغول ونصير الدين الطوسي ( اسماعيليون و مغول و خواجه نصير الدين طوسى ) ( فارسى )

بىدرنگ كشمكش براى بار ديگر بين صالح ايوب در مصر و عمويش صالح اسماعيل در دمشق در گرفت كه ناصر داود در اردن ، صالح اسماعيل را مساعدت نمود . پيش از اين ، پادشاه دمشق و پادشاه اردن از صليبىها استمداد كرده پيشنهاد نموده بودند كه در قبال اين مساعدت سيطرهء كامل صليبىها بر قدس را تأمين كند . به اين معنا كه صليبىها بر حرم شريف شامل مسجد الاقصى و قبة الصخرة ( گنبد سنگ ) كه به موجب معاهدهء سال 1229 م ( 627 ه ) و تسليم قدس به صليبىها ، اگرچه اسما ، در حوزهء مسلمانان و نظارت آنان بوده است ، دست يابند . « 1 » در همين زمان سلطان صالح ايوب به صليبىها پيشنهاد مىكند كه در مقابل بهايى كه پادشاه دمشق و اردن به صليبىها پيشنهاد كرده‌اند ، عليه اين دو پادشاه ، پيمانى ببندند . ملاحظه شد كه چگونه سلاطين سه‌گانه ايوبى يعنى صالح ايوب ، صالح اسماعيل و ناصر داود در طى سال 44 - 1243 ميلادى استيلاى صليبىها بر حرم شريف را تثبيت كردند . يكى از مورخان به نام جمال الدين و اصل كه در اين سال گذرى به قدس داشته است ، مشاهداتش را چنين نقل مىكند : « بر روى « صخره » راهبان را ديدم و بر آن شيشه‌هاى شراب بود . در مسجد الاقصى ناقوس به صدا در مىآمد و در حرم از اذان خبرى نبود » . « 2 » خوارزميان در سال 1244 ( 642 ه ) با ده هزار نفر به قدس يورش بردند و بر آن چيره شدند و فلسطين را اشغال كردند و اينچنين قدس بالأخره به دست مسلمانان افتاد .

--> ( 1 ) - مصر و الشام . . . ، ص 111 به نقل از مقريزى السلوك ، ج 1 ، ص 315 . ( 2 ) - مصر و الشام . . . ، ص 112 ، به نقل از عينى ، عقد الجمان ، حوادث سال 641 ، و همچنين به نقل از ابو الفداء ، حوادث سال 641 .